Đến thăm nơi người dân mỗi năm đón 3 cái Tết

Ở vùng biên giới này, mỗi năm bà con được đón 3 cái Tết. Đó là Tết cổ truyền của dân tộc, Tết của đồng bào và Tết của nước bạn Lào.

Ở vùng biên giới này, mỗi năm bà con được đón 3 cái Tết. Đó là Tết cổ truyền của dân tộc, Tết của đồng bào diễn ra vào tháng 1 và Tết của nước bạn Lào, diễn ra vào tháng 4 hằng năm

Tết ở vùng biên không điện thắp sáng, không tiếng nhạc xập xình, không hoa quả, mứt tết mà chỉ có hũ rượu cần, vài ba miếng thịt gác bếp, những bữa cơm no.

Nhưng chừng đó cũng đủ làm ấm lòng bà con nơi miền xa Tổ quốc.

Một góc bản Aki.

Ba cái Tết đậm tình người

Con đường vào các bản Aki, Tuộc, Troi, Cờ Đỏ…của đồng bào Ma Coong ở xã Thượng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) đã thấy những cánh đào rừng hé nở, báo hiệu một mùa xuân mới lại về.

Nhưng thay vì đi chợ sắm sửa, trang trí lại nhà cửa thì bà con nơi đây vẫn cùng nhau lên rẫy. Nhìn đi nhìn lại trong bản cũng chỉ có đám trẻ con đang chơi đùa cùng nhau.

Đón chúng tôi, anh Đinh Tiến, trưởng bản Aki cười xòa: “Bà con còn phải đi làm lúa để sang năm có cái ăn, phải đến ngày Tết mới nghỉ ở nhà thôi”.

Ở trên này cuộc sống gần như tách biệt. Không chỉ đường đi khó khăn mà đến điện thắp sáng, sóng điện thoại cũng không có nên đồng bào phải lo cái ăn trước khi hưởng niềm vui năm mới.

Nhưng không phải vì thế mà Tết của bà con miền xa bớt vui hơn ở dưới xuôi. Không cần cao lương mỹ vị, không quà cáp biếu xén, trên này nhà nào cũng như nhà nào.

Cứ gần Tết là bà con lại chuẩn bị sẵn dăm ba hũ rượu cần để ở góc nhà. Đi săn được con thú rừng nào thì về lấy ít thịt gác lên bếp, thế là Tết đã có món ăn mời khách đến chơi.

Cũng như người miền xuôi, những ngày Tết, họ mời nhau uống rượu, nói chuyện và chúc nhau những câu tốt đẹp nhất trong năm mới.

Sau khi đón Tết cổ truyền xong, vào ngày 16/1 (âm lịch) hằng năm bà con sẽ được đón Tết của đồng bào mình (Tức là lễ hội đập trống – PV). Đây là một cái Tết không kém gì Tết cổ truyền, Đến ngày lễ, bà con ở các bản góp cá, góp rượu và tập trung về bản Cà Ròong, cùng nhau uống rượu, nhảy múa, đập trống với ước mong một năm mới mùa màng bội thu.

Ngoài hai cái tết này, bà con vùng biên còn được ăn cái tết Bunpimay (Tết té nước của nước bạn Lào). Đã thành thông lệ, hằng năm, cứ đến ngày này bà con mình lại cùng nhau sang chúc tết bên nước bạn.

Những hành động chứa đựng tình cảm thân thiết, gắn bó mà người dưới xuôi chưa chắc có được. Tương tự như thế, dịp Tết cổ truyền của nước ta và Tết của đồng bào, anh em nước bạn đều sang chúc mừng những điều tốt đẹp.

Để đồng bào đón Tết an lành

Trò chuyện với chúng tôi, anh Đinh Đừ, Bí thư Chi bộ, Công an viên bản Troi tâm sự, 17 bản làng của người Ma Coong ở xã Thượng Trạch đều sống dựa vào trồng lúa rẫy, sắn, ngô...

Lúa rẫy hầu như chỉ đáp ứng đủ ăn chừng 6 tháng/năm, còn lại phải nhờ vào sắn, ngô và cả sự hỗ trợ của Nhà nước. Chính nhờ sự cưu mang, đùm bọc lẫn nhau nên hầu như không có chuyện thiếu đói đơn lẻ ở một hộ gia đình.

Những ngày Tết, bà con đều được Nhà nước cấp gạo, hướng dẫn làm bánh chưng để đón Tết cổ truyền của dân tộc.

Trẻ em bản Troi.

Để cho bà con có một cái Tết no ấm, vừa qua, Đồn Biên phòng Cà Roòng đã cũng phối hợp với chính quyền xã Thượng Trạch tiến hành rà soát lại tất cả những trường hợp khó khăn, thiếu đói..., từ đó tham mưu tích cực cho các cấp chính quyền có kế hoạch hỗ trợ, cứu đói kịp thời.

Cũng như mọi năm, vào dịp Tết cổ truyền, đồn đều bố trí cán bộ, chiến sĩ về “cắm chốt” 24/24 ở các bản làng do đơn vị mình quản lý để canh gác, nắm bắt tình hình, hoàn thành tốt công tác bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới để bà con yên tâm vui xuân đón Tết.

Trò chuyện với chúng tôi, Thượng tá Phạm Chính Điền, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cà Roòng chia sẻ: “Tết cổ truyền năm nay, đơn vị chúng tôi sẽ mua bánh kẹo, hoa quả, rượu thịt, gói bánh chưng để mời dân bản đến chung vui. Từ đó vận động quần chúng, nỗ lực tạo dựng mối quan hệ tình cảm gắn bó chặt chẽ với nhân dân, tạo nên một “thế trận lòng dân biên giới” thật vững chắc”.

Chúng tôi về xuôi khi dân bản đã lên rẫy trỉa mùa lúa mới, trong bản vẫn chỉ có những đứa trẻ vẫy tay tạm biệt, những ánh mắt trong veo. Một mùa xuân của đất trời, của con người đang về.

Những kiêng kỵ cho sức khỏe ngày tết

Mặc dù chúng có thể ngon miệng và hấp dẫn bạn nhưng thực tế ăn nhiều đồ ăn chiên, rán lại hoàn toàn không tốt cho sức khỏe của bạn.

Người bị dạ dày nên kiêng đồ chiên rán.

Người bị bệnh túi mật nên kiêng dầu mỡ

Dịp lễ Tết thực phẩm thường nhiều chất béo, những người bị bệnh túi mật nếu ăn nhiều thực phẩm chứa nhiều dầu, sẽ tạo thêm gánh nặng cho túi mật, gây nguy cơ bị viêm nang túi mật. Do đó, nên kiêng kị các thực phẩm có dầu mỡ.

Người bị dạ dày nên kiêng đồ chiên rán

Những món chiên, rán sẽ không thể thiếu trong những ngày Tết. Mặc dù chúng có thể ngon miệng và hấp dẫn bạn nhưng thực tế ăn nhiều đồ ăn chiên, rán lại hoàn toàn không tốt cho sức khỏe của bạn.

Lượng chất béo vào cơ thể quá nhiều là một nguyên nhân chính khiến bạn có thể tăng cân mất kiểm soát. Mà cân nặng càng tăng sẽ càng gây áp lực cho dạ dày trong việc tiêu hóa, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe dạ dày.

Ngoài ra, những thực phẩm chiên và các loại thực phẩm giàu chất béo như khoai tây chiên giòn, bánh rán cũng thường khiến dạ dày và gan phải làm việc nhiều hơn. Điều này cũng khiến hệ tiêu hóa bị kích thích và dạ dày dễ bị tổn thương.

Người bị bệnh tuyến tuỵ kiêng ăn no

Các thức ăn ngày Tết thật phong phú và hấp dẫn nhưng nếu ăn quá nhiều sẽ kích thích tuyến tuỵ bài tiết ra lượng lớn dịch, tạo áp lực cho mao mạch, thậm chí làm vỡ mao mạch, gây ra nguy cơ viêm tuyến tuỵ cấp tính.

Ngưòi bị cao huyết áp nên kiêng ồn ào

Dịp lễ Tết, qua lại thăm bạn bè họ hàng, không khí thường vui vẻ náo nhiệt, sẽ khiến bộ não ở trạng thái hưng phấn. Từ đó làm cho hàm lượng các catecholamine tăng cao, dẫn đến nhịp tim tăng nhanh, tăng tốc độ lưu thông máu, khiến huyết áp tăng. Như vậy dễ gây ra nguy cơ phát tác các bệnh tim mạch.

Hóa vàng mùng 3 Tết như nào cho đúng?

Ngày mồng ba Tết (có nơi mồng bốn), làm lễ cúng đưa ông bà hay còn gọi lễ hóa vàng. Lễ này có nơi gọi ông vãi. Tục này không thể thiếu trong mỗi gia đình Việt.

Theo nhóm tác giả PGS Lê Trung Vũ, Lê Huỳnh Lý, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dương, Lưu Kiếm Thanh, Hồ Tường trong Nghi lễ vòng đời người, viết: "Lễ Hóa vàng là lễ cúng đưa ông bà, còn gọi là cúng tiễn ông vãi. Có gia đình cúng ngày mồng ba, có khi mồng bốn. Họ làm mâm cơm cúng gia tiên, rồi đem bào nhiêu vàng mã đã cúng trong ba ngày tết ra hóa. Những vàng mã dành cho người mới mất trong năm qua thì được háo riêng.

Khi hóa vàng xong thì người ta vẩy vào mấy giọt rượu cúng trên bàn vì tục cho rằng có làm như thế mới thiêng, ở cõi âm các cụ mới nhận được và vàng mã đó mới tiêu được ở âm phủ. Hai cây mía cũng được đem hơ trên đống tàn vàng. Hai cây gậy các cụ theo tín ngưỡng được coi là đòn gánh gánh vàng về cõi âm và là vũ khí chống lại bọn quỉ sứ muốn cướp vàng đi. Trong bữa cơm hóa vàng, con cháu tề tựu đày đủ, thân mật và sau đó chia tay, chấm dứt mấy ngày Tết".

Lễ vật giống như lễ cúng gia tiên: Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét). Cỗ mặn hoặc chay với đầy đủ các món ăn ngày Tết, được chế biến thơm ngon tinh khiết, bày biện đầy đặn, trang nghiêm. Trong đó, nếu cúng mặn không thể thiếu con gà trống.

Bàn thờ thiên ngoài trời.

Ngoài Lễ Hóa vàng ngày mùng 3 còn có 3 lễ cúng, đó là Cúng Tết nhà, Tết Vườn và Tết giếng. Lễ này thường gặp ở nông thôn có giếng tự đào lấy nước, có sân vườn trồng cây ăn trái....

Mồng hai hoặc mồng Ba ngày nào tốt thì cúng Tết Nhà, đặt bà giữa nhà, lễ vật gồm hương đăng, trà quả, bánh trái... để cúng vị "Chúa Tiên huyền nữ, mộc trụ thần quan".

Theo tập quán xưa chiều 30 tháng Chạp người ta quét nhà sạch sẽ, khóa tủ kín đáo, đến khi cúng Tết Nhà xong mới được quét nhà mở tủ, bỏ vào vài đồng bạc để lấy hên đầu năm, lấy giấy tiền dán lên cột nhà đầu tủ để mong năm mới tiền vô như nước.

Cúng Tết Vườn thì đặt bàn trong vườn để cúng "Hoàng Thiên Hậu Thổ, Long Thần quản cuộc", lễ vật giống như Tết Nhà. Cúng xong lấy giấy vàng bạc dán lên vài ba cây để mong cho vườn tược tươi tốt cây trái sum sê. Từ đó mới được hái trầu cau, xé lá chuối, động đất (đào đất).

Cỗ bàn cúng ngoài sân.

Cúng Tết Giếng thì đặt bàn cạnh giếng để cúng "Thủy Long Thần Nữ" cầu cho nước giếng được tốt lành, lễ vật cũng giống như Tết Nhà.

Theo tập tục chiều 30, người ta lo múc nước đổ đầy lu, đầy ghè để dự trữ. Cúng xong, đốt giấy vàng bạc và bỏ 3 đồng tiền xuống giếng mới được múc nước dùng.

Ba lễ cúng trên đây có nhiều nhà không cúng riêng từng địa điểm mà cúng chung một chỗ.

Văn khấn lễ tạ năm mới (mồng 3 Tết)

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Kính lạy:

- Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần.

- Ngài Đương niên, Ngài Bản Cảnh Thành Hoàng, các Ngài Thổ Địa, Táo Quân,

Long Mạch Tôn Thần

- Các Tổ Khảo, Tổ Tỷ, nội ngoại tiên linh. Hôm nay là ngày mồng Ba tháng Giêng năm …..

Tín chủ chúng con ...

Ngụ tại ...

Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cúng dâng trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên Đán đã qua, nay xin thiêu hoá kim ngân, lễ tạ Tôn Thần, rước tiễn tiên linh trở về Âm giới.

Kính xin: lưu phúc lưu ân, phù hộ độ trì, dương cơ âm mộ, mọi chỗ tốt lành. Cháu con được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng. Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo.

Nguồn : phunutoday.vn

Những thực phẩm cấm kỵ ăn đầu năm mới

Trứng vịt lộn không hiểu sao cũng được coi là đen đủi nếu ăn vào dịp đầu năm nên người miền Bắc và miền Trung cũng thường kiêng kỵ loại thực phẩm bổ dưỡng này.

Theo quan niệm dân gian, Tết cổ truyền là dịp khởi đầu một năm mới, khởi đầu cho vạn vật. Để một năm được hanh thông vạn sự như ý, người ta khuyên cần kiêng cữ nhiều thứ, trong đó có cả việc kiêng không ăn một số món ăn.

Trứng vịt lộn không hiểu sao cũng được coi là đen đủi nếu ăn vào dịp đầu năm.

Những món ăn này, tuy bổ dưỡng, nhưng theo quan niệm dân gian, nó đem lại vận đen đủi không may mắn nếu ăn vào dịp đầu năm, nhất là ăn trong 3 ngày Tết.

Bởi vậy, dù có muốn được thưởng thức chúng, bạn vẫn cần phải tránh không ăn những món dưới đây trong 3 ngày Tết nhé.

1. Thịt chó:

Thịt chó được coi là món ăn để giải đen, nhưng phải ăn vào dịp kết thúc của một tháng, một năm (âm lịch). Nếu ăn thịt chó vào dịp khởi đầu của tháng/năm thì kết quả sẽ ngược lại, tức là nó sẽ đem lại sự đen đủi cho người ăn.

Đây là quan niệm của đại đa số người miền Bắc. Để tránh vận đen, họ thường không ăn thịt chó vào dịp đầu tháng, đầu năm.

Tuy nhiên, quan niệm này cũng tùy thuộc vào từng địa phương. Có một số vùng coi thịt chó là món ăn chính trong mâm cỗ thì họ không cho rằng món ăn này đem lại sự đen đủi.

2. Mực:

Có lẽ do cái tên đã gợi lên sự tối tăm, đen đủi nên mực được coi là món ăn đem lại vận đen trong quan niệm dân gian cả 3 miền trên đất nước ta. Vào dịp đầu năm, đầu tháng, người ta tránh không ăn mực để mong rằng những ngày sau đó không gặp vận xui.

3. Chuối

Nếu người miền Bắc coi chuối là thứ quả không thể thiếu được trong mâm ngũ quả để dâng lên ông bà tổ tiên, thì người miền Nam lại nghĩ ngược lại, coi đây là thứ quả không may mắn cần tránh ăn trong dịp đầu năm.

Thực tế, đây chỉ là quan niệm dân gian không có cơ sở khoa học nhưng người ta vẫn nghĩ có kiêng có lành nên loại quả này không được dùng để ăn và đãi khách trong dịp đầu năm.

4. Thịt vịt:

Cũng giống như thịt chó, thịt vịt cũng được một số người cho là món ăn giải đen vào cuối tháng, cuối năm nhưng người ta không ăn thịt vịt vào đầu năm, đầu tháng vì sợ đen đủi.

Quan niệm này tuy không phổ biến và có vẻ ít được biết đến hơn nên sự kiêng kỵ thịt vịt không được nhiều người áp dụng như thịt chó. Tuy nhiên, dịp đầu năm thì thực phẩm này bị "xa lánh" tuyệt đối.

5. Trứng vịt lộn:

Trứng vịt lộn không hiểu sao cũng được coi là đen đủi nếu ăn vào dịp đầu năm nên người miền Bắc và miền Trung cũng thường kiêng kỵ loại thực phẩm bổ dưỡng này.

Giữ đức hạnh để dự lễ giao thừa linh thiêng nhất Việt Nam

Đình Dương Lôi (phường Tân Hồng, Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), nằm cạnh bên dòng sông Tiêu Tương trong vắt, đăm đắm và mông lung những câu chuyện huyền thoại về ngày lễ tết.

Là ngôi đình thờ 8 vị vua nhà Lý, từ cổ xưa đến nay, đình Dương Lôi vẫn giữ gìn và phát huy được văn hóa lễ hội của đình, độc đáo nhất là lễ cúng giao thừa ở đình làng. Lễ cúng giao thừa tuy không quá rầm rộ nhưng vẫn cứ náo nức và tràn đầy tình làng quê, tình anh em, họ mạc theo cả một chiều sâu văn hóa Thăng Long thời nhà Lý.

Ly kỳ chuyện gần 300 lễ cúng giao thừa

Dương Lôi là vùng đất phát tích của triều Lý và đình Dương Lôi là nơi thờ phụng 8 vị vua nhà Lý, trong đó khởi nguyên lập nước là Lý Công Uẩn, tức vua Lý Thái Tổ. Từ bao đời nay, người dân Dương Lôi một lòng tưởng nhớ công ơn của các vị vua triều Lý và thiện nguyện sống “tốt đời đẹp đạo” trên vùng đất quý hương.

Đình Dương Lôi 

Hàng năm, đình có 7 ngày lễ, trong đó lễ cúng giao thừa là một lễ phản ánh hết mọi mặt trong đời sống của làng, hiện thân của nền văn hóa thời Lý, được coi là độc đáo nhất Bắc Ninh.

Cứ đến hẹn lại lên, vào đêm giao thừa thì cả làng Dương Lôi háo hức và trọng thể làm lễ cúng giao thừa ở đình làng. Nghi lễ cúng giao thừa ở đình làng có từ bao đời nay, ngay cả các cụ cao niên trong làng cũng không biết nó có từ bao giờ, chỉ biết, từ khi sinh ra thế hệ trước đã truyền lại và thế hệ sau cứ thế thực hiện.

Giao thừa là thời khắc thiêng liêng và quan trọng của một năm, của một gia đình, một dòng tộc khi tiễn một năm cũ và đón chào một năm mới. Chính vì thế, người dân trong làng Dương Lôi chuẩn bị rất kỹ lưỡng để làm lễ cúng này.

Cụ đám Trần Đức Thiệp của đình Dương Lôi cho biết: “Vì người dân trong làng đều muốn làm lễ cúng giao thừa trong năm mới nên ở đây mọi người đều làm mọi thủ tục, sắm sửa, bày biện lễ từ rất sớm để được làm lễ nhanh nhất có thể. Trung bình, lễ cúng giao thừa ở đình có khoảng 300 lễ”.

Người dân trong làng làm lễ cúng giao thừa tại đình phải chuẩn bị mâm lễ đầy đủ xôi gà, rượu chè, tiền vàng... Vì số lượng lễ rất lớn nên mọi người phải ra đình lấy phiếu đăng ký làm lễ cúng theo thứ tự từ 7h tối. Các thành viên trong ban khánh tiết của đình sẽ lựa chọn và sắp xếp các gia đình đăng ký làm lễ cúng, rồi trình lên cụ đám. Khi đồng hồ điểm đúng 12h đêm, thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới thì ở đình cụ đám bắt đầu làm lễ cúng giao thừa.

Thủ tục làm lễ cúng giao thừa của đình Dương Lôi theo 3 lễ, trước là lễ làng, sau là lễ cụ đám và tiếp đến là lễ dân làng. 3 lễ này đều được thực hiện trang nghiêm dưới sự chứng kiến của hàng trăm người dân. Riêng lễ dân làng là kéo dài nhất, từ 6h sáng đến tối ngày mùng 1 mới hoàn tất và kết thúc. Cụ đám cho hay: “Làm lễ dân làng, một lần cúng sẽ làm chung 10 lễ một và cúng khoảng 15 phút. 10 lễ được đặt chung nhưng khi lễ là tôi phải đọc riêng từng thân chủ. Cứ như thế cho đến khi mọi người ai cũng được làm lễ cúng theo nguyện vọng đã đăng ký mới thôi”.

Trong tâm thức của người dân Dương Lôi, lễ giao thừa là một lễ được mọi người mong chờ nhiều nhất. Cô Toan, người làng Dương Lôi bộc bạch: “Dân làng chúng tôi nhà nào cũng mong muốn ra đình làm lễ giao thừa để cầu phúc, cầu tài, cầu lộc, cầu bình an cho cả gia đình trong năm mới. Làm lễ cúng giao thừa ở đình cho chúng tôi niềm tin vào ước nguyện “quốc thái, dân an” sẽ thành sự thật”.

Quy định linh thiêng bậc nhất

Lễ cúng giao thừa ở đình làng Dương Lôi từ lâu đã thực sự trở thành một nếp sinh hoạt văn hóa, một món ăn tinh thần của những người dân trong làng. Qua bao thế hệ, tục lệ này không hề bị mất đi, trái lại nó luôn được bồi đắp và lưu truyền muôn đời, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống người dân.

Du khách đến dâng hương tại đình Dương Lôi

Mỗi năm, vào dịp giao thừa, đình Dương Lôi lại đông vui như trẩy hội để mọi người mang lễ ra đình làng làm lễ cầu mọi điều may mắn, tốt đẹp. Nhưng không phải ai đến đình cũng được làm lễ cúng giao thừa, mà ở Dương Lôi, quy định cúng trong đêm giao thừa cũng phải tuân theo những quy định nghiêm ngặt như trong cung cấm ngày xưa.

Cụ đám Thiệp cho biết: “Để thực hiện lễ cúng giao thừa ở đình, ngoài việc người dân ra đình lấy phiếu đăng ký, chuẩn bị mâm lễ tươm tất thì khi đến đình làm lễ mọi lời ăn tiếng nói, trang phục cũng phải rất chú ý cho đúng với văn hóa của làng”.

Bất kể ai ra đình xin làm lễ cúng giao thừa hay đứng trước ban thờ Đức bát vị tiên hoàng đế cầu nguyện đều phải ăn mặc chỉnh tề. Đối với thành viên ban khánh tiết đỡ lễ ở trên thì phải mặc quần vàng, áo vàng, còn đỡ lễ ở dưới thì mặc áo the, quần trắng. Các cụ cao tuổi trong làng ra đình phải khăn xếp áo dài. Còn riêng cụ đám phải mặc áo đỏ, quần đỏ, đầu đội mũ đỏ, đi hia đỏ. Người dân không ai được mặc quần cộc, áo cộc, ăn mặc lòe loẹt, luộm thuộm.

Không những thế, trong lúc làm lễ cúng giao thừa, mọi người không ai được chen lấn, xô đẩy, ăn nói thiếu văn hóa. Cụ đám kể lại, trong đêm 30 làm lễ cúng giao thừa có một ông ở dưới mách tục mách rác đã tự làm đổ cả mâm cỗ. Sau đó, đến mùng 3 Tết phải ra đình làm lễ lại. Vì thế, người dân ở đây, đã vào cửa đình không ai được ăn nói xằng bậy.

Trải qua bao đời, đình Dương Lôi được gắn với phong tục tập quán của làng, đồng thời là nơi duy nhất còn lưu truyền các sắc phong, bài vị, các ngai vua của thời nhà Lý. Đình còn là nơi chứa đựng biết bao câu chuyện gắn liền với cuộc đời của bà Phạm Thị, về tuổi ấu thơ của Lý Công Uẩn… Trong chốn đình linh thiêng, có một quy định bất di bất dịch từ xưa đến nay để lại, là đàn bà và trẻ em không được vào nơi thờ cúng trong đình được thực hiện triệt để ở mọi lúc, nhất là vào đêm giao thừa.

Chị Vui, một người trong làng chia sẻ: “Từ nhỏ tôi đã rất thích thú với tục cúng trong đêm giao thừa ở đình làng mình. Tôi rất háo hức muốn đến đình xem cụ đám cúng thế nào, hậu cung ra sao nhưng vì là con gái nên chẳng bao giờ tôi được vào cửa đình, tận mắt chứng kiến lễ cúng trong đêm giao thừa cả”.

Bên cạnh đó, khi đến đình làm lễ, tất cả mọi người đều phải tỏ thái độ tôn kính đối với cụ đám. Cụ đám là một người liêm khiết, được dân làng tín nhiệm bầu ra đại diện cho toàn thể dân làng đèn nhang thờ phụng Đức bát đế nên trong khi lễ, mọi người đều phải làm theo sự sắp đặt của cụ đám. Chiếu ngồi của cụ đám làm lễ không ai được bước qua hay ngồi xuống bên cạnh. Đàn bà và trẻ em không được vào nơi thờ cúng, càng không được bén mảng đến chiếu của cụ đám. Về điều này, cụ đám Thiệp lý giải: “Vì đình làng là nơi thờ vua nên quy định bao đời nay đàn bà và trẻ em không được vào hậu cung và vào nơi thờ cúng trong đình. Nữ giới chỉ được phép đứng ở bên ngoài lễ vào trong mà thôi”.

Nguồn : phunuoday.vn

Lễ vật cúng mùng 1 Tết và tục kiêng quét nhà

Sau đêm Giao thừa, sáng mùng 1 Tết mọi người quây quần bên nhau trong không khí ấm cúng sum họp gia đình, cùng nhau thắp trên bàn thờ gia tiên bên mâm cỗ thịnh soạn.

Sáng mồng một Tết làm cỗ cúng gia tiên, cúng Thổ công, Táo quân, v.v… Ngoài cỗ bàn ra có nhà còn dựng hai cây mía cạnh bàn thờ để làm gậy cho ông vãi. Sau đó là cả nhà chúc tụng lẫn nhau, đi thăm hỏi chúc Tết bà con, hàng xóm láng giềng…ăn Tết.

Khi cúng gia tiên nên cúng Phật trước

Lễ vật: cúng ngày mùng 1 Tết cũng giống như cúng gia tiên. Vật phẩm gồm: Mâm ngũ quả, hương hoa, giấy tiền vàng mã, đèn nến, trầu cau, rượu, trà, bánh chưng (hoặc bánh tét). Cỗ mặn hoặc chay với đầy đủ các món ăn ngày Tết, được chế biến thơm ngon tinh khiết, bày biện đầy đặn, trang nghiêm.

Sau khi người gia trưởng khấn lễ xong thì các thành viên trong gia đình lần lượt theo thứ tự tới chấp lễ trước bàn thờ hay mâm cúng.

Cần lưu ý khi cúng gia tiên, tiền bạc, vàng mã phải để nguyên và đốt nhang đèn suốt ba ngày Tết cho đến lễ Hóa vàng ngày mùng 3.

Tục kiêng quét nhà ngày đầu năm

Ông bà ta có quan điểm về mê tín dị đoan, những cái không phù hợp với cuộc sống dần dẹp bỏ. Những tập tục tốt đẹp cần giữ gìn phát huy. Một trong những tục ấy là tục kiêng quét nhà ngày mùng một Tết.

Theo quan niệm của người xưa, quét nhà vào những ngày đầu xuân là quét đi những tài lộc, thì xem như năm đó gia cảnh sẽ nghèo túng, khánh kiệt. Khi hốt rác trong nhà đổ đi thì thần Tài sẽ đi mất. Vì vậy, mọi người thường chỉ quét nhà nhưng lại không quét ra ngoài cửa. Thay vào đó, vào ngày cuối cùng của năm cũ, mọi người trong gia đình sẽ tổng vệ sinh nhà cửa thật sạch sẽ để đón năm mới.

Theo nhóm tác giả PGS Lê Trung Vũ, Lê Huỳnh Lý, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dương, Lưu Kiếm Thanh, Hồ Tường trong Nghi lễ vòng đời người, viết: "Tục này là do ở trong Sưu thần ký có chuyện người lái buôn tên là Âu Minh đi qua hồ Thanh Thảo. Thủy thần cho một con hầu tên là Như Nguyệt, đem về nhà vài năm thì giàu to. Đến sau, một hôm, nhân ngày mùng một Tết, đánh nó, nó chui vào đống rác mà biến mất, từ đó nhà chàng kia lại nghèo đi. Bởi thế ta theo tục Tàu, kiêng không dám hốt rác trong mấy ngày Tết.Tuy nhiên hiện nay người ta chỉ còn kiêng đến hết ngày mùng một thì thôi".

Bàn thờ Gia tiên một gia đình ở Sài Gòn

Văn khấn mẫu cúng gia tiên

Nước CHXHCN Việt Nam, năm… (tên gọi của năm theo âm lịch) ngày mùng một tháng Giêng, tiết xuân.

Nay con giữ việc phụng thờ tên là…(họ tên người khấn), quán tại xã… huyện… tỉnh…, hiện nay toàn gia cư trú tại…đồng gia quyến cúi đầu trăm bái.

Kính cẩn có hương đèn, vàng bạc, hoa quả, cỗ bàn, rượu nước, trầu cau cùng mọi phẩm vật dâng lên.

Kính mời các cụ họ… kỵ, cụ, ông bà, cha mẹ, chú bác, anh em, cô dì, chị, em cùng về chứng giám.

Dám mong

Tiên tổ bảo hộ gia đình, từ già đến trẻ, hạnh phúc an khang, không tai vạn sự hanh thông, người tăng, vật vượng.

Thượng hưởng.

(Theo Tín ngưỡng Việt Nam của Toan Ánh)

Ngoài ra cũng có bài Văn khấn ngày mùng 1 Tết, độc giả có thể tham khảo thêm.

Văn khấn Tổ tiên mồng 1 Tết

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

Kính lạy:

Đức Đương Lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.

Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, Cô dì tỷ muội, đường thượng tiên linh các hương hồn nội tộc, ngoại tộc.

Nay theo Tuế luật , Âm Dương vận hành tới tuần Nguyên Đán, mùng Một đầu xuân mưa móc thấm nhuần , đón mừng năm mới. Con cháu tưởng niệm ân đức Tổ Tiên, như trời cao biển rộng , khôn đem tấc cỏ báo ba xuân. Do đó chúng con cùng toàn thể con cháu trong nhà sửa sang lễ vật , oản quả hương hoa kính dâng lên trước án.

Kính mời các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá thúc đệ huynh, Cô dì tỷ muội, nam nữ tử tôn nội ngoại. Cúi xin thương xót con cháu, linh thiêng giáng về linh sàng, hâm hưởng lễ vật. Phù hộ độ trì cho con cháu năm mới an khang, mọi bề thuận lợi, sự nghiệp hanh thông. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng. Tín chủ lại mời: các vị vong linh, tiền chủ, hậu chủ ở trong đất này cùng về hâm hưởng.

Dãi tấm lòng thành cúi xin chứng giám.

Cẩn cáo.

Nguồn : phunutoday.vn

Năm mới, xin “ông đồ” chữ gì cho may mắn?

“Các ông đồ đều phải nhìn thấy thần sắc của từng người để cho chữ chứ không phải khách hàng muốn chữ nào, cho chữ ấy”.

Xin chữ cầu may

Từ ngày 28 Tết Ất Mùi, khu Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội) sẽ là nơi các ông đồ đã qua sát hạch “tập kết” cho chữ.

Nhà nghiên cứu Văn hóa Dân gian Nguyễn Hùng Vĩ - Giảng viên Khoa Văn học - Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn cho biết, sau năm 1995, không gian Văn Miếu phát triển và hình thành "chợ" thư pháp.

Sự xuất hiện của “chợ” thư pháp kéo theo sự thay đổi của tục xin chữ, đáp ứng đời sống mới của xã hội về tính tiện lợi và thủ tục.

Chẳng hạn: Ngày nay, thay vì đến nhà thầy đồ, chỉ cần đến phố ông đồ, chọn một trong số các ki ốt trong “phố ông đồ” để xin chữ. Không chỉ cho được chữ Hán, các ông đồ có thể cho chữ quốc ngữ (chữ viết theo lối thư pháp)…

Ông đồ cho chữ ở phố ông đồ tại TP.HCM - Ảnh: Dương Thanh.

Nhà nghiên cứu Văn hóa Dân gian Nguyễn Hùng Vĩ cũng cho rằng, có yếu tố thương mại trong tục xin chữ – cho chữ ngày nay, nhưng chỉ là một bộ phận nhỏ.

Ông đồ Lê Quang Thảng (Hà Nội) chia sẻ, phần đông người xin chữ hiện nay, coi việc chơi thư pháp cho vui, nay thích thì chơi, mai không thích thì bỏ.

Trong khi đó, ông đồ Vũ Ngọc Kỳ, (Tây Hồ, Hà Nội) cho biết, mùa xuân, người dân thường tìm đến ông đồ có đức, có tâm, văn hay chữ tốt, có uy tín để được xin chữ treo trong nhà, cầu, bình an, hạnh phúc.

Ông Vũ Ngọc Kỳ cho biết, ngay cả những nơi cho chữ bình dân nhất như thầy đồ làng, người xin chữ bao giờ cũng mong được trò chuyện về quá khứ tương lai, những lời khuyên cho một năm mới.

Còn ông đồ Đỗ Văn Tụ (Hà Đông, Hà Nội) chia sẻ, tục xin chữ xưa kia có ý nghĩa thiêng liêng với cả người xin và người cho chữ.

Ông Tụ phải thức dậy từ 4h sáng mài mực cần cha. Khi trời sáng, tất cả đã chuẩn bị xong. Trong khi đó, người xin chữ tắm rửa sạch sẽ, khăn áo chỉnh tề, sắm một chút lễ vật có thể là chai rượu, quả cau... đến lễ ông đồ.

Khi viết chữ, thầy vừa viết vừa giảng giải ý nghĩa của từng nét cho người xin để họ có thể hiểu được hết những ý nghĩa sâu sắc của từng chữ.

Các nhà nghiên cứu văn hóa cũng cho rằng, trước đây, người dân rất quan tâm đến hình thể của con chữ và nội dung của câu chữ. Hiện nay, người xin chữ chủ yếu để cầu may mắn, ít khi thưởng thức về thư pháp.

Nhìn thần sắc cho chữ

Ông Phạm Hải (Câu lạc bộ Thư pháp UNESCO Hà Nội) cho biết, từ nhiều năm nay, khách hàng chỉ xin chữ quanh 4 chữ kinh điển gồm: Tâm, Phúc, Đức, Nhẫn.

Tuy nhiên, tục cho chữ không phải người muốn chữ nào cho chữ ấy mà hầu hết, các ông đồ đều nhìn thấy thần sắc của từng người để cho chữ.

Người đi học thường xin chữ Trí, Tài, Nhẫn. Người buôn bán, kinh doanh xin chữ Lộc, Tín, Phát Tài... Người đi làm xin chữ Danh. Xin cho gia đình thường là chữ Phúc, Lộc, Thọ, Tâm An.

Các ông đồ đều nhìn thấy thần sắc của từng người để cho chữ - Ảnh: Dương Thanh.

Nhiều người thích xin chữ Nhẫn (nhẫn nại, nhẫn chịu...) nhưng không phải chữ này hợp với mọi người bởi mỗi người lại có cái lý riêng để xin chữ Nhẫn.

Chẳng hạn, một người mới lớn đừng nên vội vàng nhận vào mình chữ Nhẫn, bởi nó là con dao hai lưỡi sẽ giết chết cá tính và khiến con người trở nên ù lì.

Xem thêm : Câu đối chúc tết ất mùi hay độc đáo, ý nghĩa nhất năm 2015

Theo ông đồ Nguyễn Học (Ba Đình, Hà Nội), người thành đạt xin chữ Nhẫn để cầu tỉnh táo. Người trung niên xin chữ Tâm, chữ Đức, chữ Nhẫn. Thanh niên nam nữ xin chữ: Danh, Duyên, Hiếu, Trung. Tặng bố mẹ xin chữ: Tâm, An Khang, Bình An.

Ông đồ Nguyễn Học cũng cho biết, đầu năm xin chữ Thọ để mừng các cụ cao tuổi. Các bạn trẻ thường xin chữ Trí tuệ, Chí hướng, Minh, Thành để cầu học hành tấn tới. Ngoài ra còn có chữ Việt, chữ Đác cũng là những chữ hay được xin đầu năm.

Ngoài ra, nếu ông đồ thấy người đến xin chữ thực cần đến may mắn, họ sẽ cho chữ “May mắn”; hoặc sau một hồi trò chuyện, ông đồ nhận thấy người này cần hơn cả là phải biết chăm sóc mẹ mình nhiều hơn để thực sự được an lòng, ông sẽ cho chữ Hiếu.

Theo Dân Việt

Cách làm bánh nhãn giòn tan nhâm nhi ngày Tết

Cùng học cách làm bánh nhãn tại nhà để thưởng thức trong dịp Tết sẽ rất thú vị.

Nguyên liệu: 

Những viên bánh tròn, thơm, giòn ngon khiến ngày Tết của bạn thêm thú vị. 

- Bột nếp: 200 g 

- Trứng gà: 3 quả 

- Đường cát: 100 g 

- Dầu ăn

Cách làm:

1. Trứng gà đập ra bát tô rồi đánh tan.

Nguyên liệu để chế biến.

2. Lọc bột nếp qua một cái rây để bột được mịn.Lắc lắc nhẹ để bột lọt qua rây xuống sao cho đều.

Lắc lắc nhẹ để bột lọt qua rây.

3. Dùng muôi gỗ trộn đều bột với trứng cho tới khi bột mềm, mịn, dẻo.

4. Chia bột thành những phần nhỏ bằng nhau rồi cán dày khoảng 3 mm. Cắt bột thành những hạt vuông nhỏ cỡ ½ đốt tay. Sau đó viên tròn lại. Làm như vậy cho đến hết nguyên liệu.

Trộn đều bột với trứng cho tới khi bột mềm.

5. Đun dầu ăn sôi lên rồi thả từng viên bột vào rán. Chỉ nên rán lửa sôi nhỏ và ngập bột để bánh nở dễ dàng. Khi bánh vàng vớt ra qua một lớp giấy thấm dầu.

Khi rán xong đặt chảo lên bếp cho đường vào sên.

6. Khi rán xong đặt chảo lên bếp cho đường vào sên. Sau đó đổ một chút xíu nước vào để đường tan chảy.

7. Cho bánh vào đảo nhanh tay đến khi đường bám vào bánh.

Mùi bánh nhãn thơm độ ngọt vừa phải, ăn hoài không chán bạn nhé.

8. Vớt bánh ra khay thưởng thức nóng hay nguội đều ngon. Mùi bánh nhãn thơm độ ngọt vừa phải, ăn hoài không chán bạn nhé.

Cách 2

Nguyên liệu:

- 1 lòng đỏ trứng lớn

- 20g bột nếp

- 40g đường phên (loại đường dùng để làm nhân bánh trôi)

- Dầu ăn

Cách làm:

Bánh nhãn ăn khi nguội rất giòn tan, ngọt ngào thơm phức.

Bước 1: Trứng gà đục lỗ, bỏ lòng trắng, lấy lòng đỏ đánh tan rồi trộn với bột nếp sẽ được hỗn hợp bột, trứng có màu vàng rất đẹp. Nếu thấy bột quá khô bạn có thể cho thêm ít lỏng đỏ trứng gà hoặc ít lòng trắng vào cho bột dẻo. Bạn nhào bột thành khối, rồi nặn thành các viên bột nhỏ bằng ngón tay.

Bước 2: Cho chảo lên bếp đổ dầu ăn vào làm nóng với lửa vừa. Thả bánh sống vào chiên, đảo liên tục để bánh chín vàng đều. Nhớ là phải cho dầu ngập bánh, bánh mới chín đều và có độ giòn. Bạn có thể chiên bằng chảo lòng sâu để không tốn quá nhiều dầu, chú ý khi chiên không được để dầu sôi.

Bước 3: Nếu bạn làm bánh với khối lượng lớn thì nên chiên bằng hai chảo khác nhau vì nếu chiên bánh trong dầu sôi sẽ rất dễ bị nổ. Khi bánh chín vàng vớt ra, thấm dầu.

Bước 4: Đường phên cho vào nồi đặt lên bếp đun lửa liu riu để đường tan mà không bị cháy khét. Khi đường tan cho bánh vào đảo nhanh tay để đường bám đều quanh bánh. Để nguội đường sẽ cứng lại.Bánh nhãn ăn khi nguội. Miếng bánh giòn tan, ngọt ngào thơm phức.

Chúc các bạn thành công!